2024 թվականի ամփոփում. Հայաստանի արտահանման և ներմուծման միտումները
Արտահանում
Կոնյակ և գինի. Հայաստանի ավանդական արտահանումները, մասնավորապես բարձրակարգ կոնյակը և գինին, պահպանեցին մեծ պահանջարկ եվրոպական և ասիական շուկաներում:
Լեռնահանքային արդյունաբերություն և մետաղներ. պղինձը, ոսկին և մոլիբդենը կազմում են Հայաստանի արտահանման եկամուտների զգալի մասը՝ օգտվելով ապրանքների համաշխարհային կայուն գներից։
Գյուղմթերք. օրգանական չրեր, թարմ մթերքներ և ընկուզեղեն:
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ. հիմնական շուկան՝ Եվրոպա և Հյուսիսային Ամերիկա (ԱՄՆ, Կանադա):
Արտահանման հիմնական ուղղությունները
- Ռուսաստանը և ԵԱՏՄ երկրները շարունակում են մնալ Հայաստանի արտահանման ամենամեծ գործընկերները։
- Եվրամիությունը և ԱՄԷ-ն ևս կարևոր ուղղություններ էին։
- Չինաստանի ուղղությունը զարգանում է հանքարդյունաբերության, ալկոհոլային և ոչ ալկոհոլային խմիչքի արտահանման շրջանակում։
Ներմուծում
- Էներգետիկ ռեսուրսներ:
- Սպառողական ապրանքներ, մասնավորապես՝ էլեկտրոնիկա, տեքստիլ և կենցաղային իրեր, որոնք կայուն աճ են գրանցել՝ պայմանավորված ներքին պահանջարկի աճով:
2025 թվականի հեռանկարներ. Հայաստանի արտահանման և ներմուծման միտումները
Ակնկալվում է, որ Հայաստանի արտահանումը տարբեր ուղղություններով կշարունակի զարգանալ։
Պոտենցիալ ունեցող ուղղություններ՝
- գյուղատնտեսական վերամշակման ավելացում. օրգանական վերամշակված մթերքներ, ինչպիսիք են՝ ջեմերը, հյութերը:
- մետաղներ և հանքարդյունաբերություն:
- տեքստիլ և ձեռագործ իրեր:
Հայ-չինական առևտրային հարաբերություններ
2024 թվականը նշանակալի առաջընթաց է արձանագրել Հայաստանի և Չինաստանի միջև առևտրային հարաբերություններում: Հայաստանի հանքարդյունաբերության, մասնավորապես պղնձի և մոլիբդենի արտահանումը Չինաստանի արդյունաբերական հատվածում պահանջարկի աճ է գրանցել։
Գյուղատնտեսական արտադրանք. Նախնական քայլեր են ձեռնարկվել հայկական գինիներով, չրերով և ընկուզեղենով չինական շուկա ներթափանցելու համար:
Երկկողմ առևտրային համաձայնագրեր. Հայաստան-Չինաստան համագործակցության համաձայնագրերի շրջանակներում ակտիվտնտեսական երկխոսությունը հիմք է ստեղծում 2025 թվականին ավելի խորը ներգրավվածության համար:
Հայ-չինական առևտրի հեռանկարներն ու միտումները
Արտահանման դիվերսիֆիկացում. Հայաստանը նպատակ ունի ընդլայնել իր գյուղատնտեսական և վերամշակված ապրանքների արտահանումը Չինաստան՝ բարձրացնելով բարձրորակ օրգանական արտադրանքի իր համբավը:
Տեխնիկական համագործակցություն. ՏՏ և նորարարության վրա հիմնված ոլորտներում համատեղ ձեռնարկությունների հնարավորությունները ակնկալվում է, որ կավելանան:
Ենթակառուցվածքների զարգացում. Չինաստանի պոտենցիալ ներգրավվածությունը Հայաստանում ենթակառուցվածքային ծրագրերում կարող է ավելի հեշտացնել առևտուրը։
Երկկողմ առևտրի ծավալների ավելացում. Հայաստանը և Չինաստանը նպատակ ունեն խորացնել տնտեսական կապերը՝ մինչև 2025 թվականը ապրանքաշրջանառության երկնիշ աճի կանխատեսումներով։
Լոգիստիկա. առևտրային ուղիները և նյութատեխնիկական գործընթացները պարզեցնելու ջանքերը, հատկապես Չինաստանի «Գոտի և ճանապարհ» նախաձեռնության շրջանակներում, կբարձրացնեն երկու երկրների միջև առևտրի արդյունավետությունը: